جامعة تربية مدرس دراسات فی العلوم الانسانیه 2383-4269 16 4 2025 07 13 بررسی آراء عروضدانان عرب و شرق‌شناس درباره نوع وزن شعر عربی آراء العَروضیّین العرب والمستشرقین حول أساس النظام الوزنی العربی ومناقشتها 117 135 19709 AR علی أصغر قهرمانی مقبل جامعه خلیج فارس، بوشهر Journal Article 2025 07 13 اگرچه کتابهای بسیاری از گذشته تاکنون درباره‌ی علم عروض عربی نوشته شده است، هنوز درباره‌ی نوع وزن شعر عربی اختلاف نظر جدّی وجود دارد. برخی از عروضدانان – چه عرب و چه شرق‌شناس – نوع وزن شعر عربی را کمّی می‌دانند، و برخی دیگر نقش تکیه را مهمتر از کمیّت به شمار می‌آورند، و عدّه‌ای نیز بر این باورند که اساس وزن در شعر عربی بر پایه‌ی دو عنصر کمیّت و تکیه است. ما در مقاله ابتدا ویژگیهای زبانی مؤثّر در تعیین نوع وزن شعر را بیان کردیم. سپس به ذکر نظرهای مطرح شده از سوی عرب‌زبانان وشرق‌شناسان در این باره پرداختیم، آنگاه به نقد و بررسی این آرا، و نیز بیان نظر خود مبنی بر تأیید کمّی بودن وزن شعر عربی مبتنی بر ویژگیهای زبان عربی پرداختیم. علی الرغم من کثره الأقلام حول علم العروض العربی منذ العصور الماضیه إلى الآن، إلا أنّ علماء العروض من العرب والمستشرقین قد اختلفوا حول أساس الوزن فی الشعر العربی. قد تناولنا فی هذا المقال الآراء المطروحه حول أساس النظام الوزنی فی الشعر العربی الفصیح، فی ثلاثه مباحث؛ أوّلاّ عالجنا العناصر اللغویّه المؤثّره فی أساس النظام الوزنی. ثمّ أوردنا الآراء المطروحه من قِبَل علماء العَروض العرب والمستشرقین حول أساس النظام الوزنی العربی، وقارنّا الآراء بعضها ببعض. وأخیراً فی المبحث الثالث ناقشنا تلک الآراء، وأبدینا رأینا بترجیح فرضیّه الکمّ أساساً للنظام الوزنی العربی. https://aijh.modares.ac.ir/article_19709_e259d9d7a8d528f56aa5dd7c30a04b56.pdf