جامعة تربية مدرس دراسات فی العلوم الانسانیه 2383-4269 12 4 2025 07 13 عدالت و آزادی در اندیشه سیاسی امام علی(ع) العداله والحریه فی الفکر السیاسی للامام علی(ع) 55 71 19690 AR علی‌اکبر علیخانی دانشگاه امام صادق (ع) Journal Article 2025 07 13 عدالت و آزادی، از مهمترین و اساسی‌ترین موضوعات و مباحث جوامع بشری به شمار می‌روند، ارتباط این دو مفهوم با یکدیگر، هم در حوزه نظر و هم در سیاست عملی، خود بحث عمیق دیگری است. اصل عدالت و حاق آزادی، در هر حکومتی نسبت به مخالفان آن حکومت معنا و مفهوم پیدا می‌کند. اگر حاکم و حکومتی با مخالفان و دشمنان خود نیز عدالت ورزید و آزادی سیاسی آنان را تضمین کرد، می‌توان آن نظام را واقعاً عادل دانست. در این مقاله ابتدا عدالت را به عنوان مبنا و اساس تفکر و رفتار سیاسی امام علی(ع) که مورد بحث قرار داده‌ایم. سپس آزادیهای سیاسی مخالفان و دشمنان را در حکوت امام علی(ع) تبیین کرده و ارتباط آن را با عدالت روشن ساخته‌ایم، سپس حدود آزادی و شاخصهای آن را در اندیشه سیاسی امام علی(ع) بحث کرده‌ایم. در پایان مقاله نیز ارتباط نظام‌مند عدالت و آزادی به مثابه یک نظریه، براساس تفکر و سیره سیاسی امام علی(ع) مورد بحث و تبیین قرار گرفته است. تعتبر العداله والحریه من اهم المواضیع فی مباحث الجوامع الانسانیه والعلاقه بین هاتین المقولتین بحث عمیق ایضاً. فغایه العداله وغایه الحریه فی کل حکومهٍ تأخذ طابعاً ومفهوماً ملموساً بالقیاس مع المخالفین والمناهضین. فالحکومه العادله والحاکم العادل هو الذی یتعامل مع اعداءه ومخالفیه بالعدل والحریه. ففی هذا المقال فی البدایه اخذنا العداله اساساً فی سلوکیات الامام علی(ع) ثم بحثنا وبینّا الحریه السیاسیه لمخالفی و اعداء حکومه الامام علی(ع) وایضاً وضّحنا العلاقه بین هاتین المقولتین وبین الحریه. ومن ثمَّ بینّا حدود الحریه ومؤشراتها فی آراء الامام(ع) وفی النهایه (نهایه المقال) بحثنا العلاقه المنتظمه بین العداله والحریه کنظریه مستقله. https://aijh.modares.ac.ir/article_19690_f5eae0c850131612d63ef2b271eb1007.pdf