جامعة تربية مدرس دراسات فی العلوم الانسانیه 2383-4269 19 1 2025 07 13 تحلیل گونه شناختی سکه های عمر بن العلاء و فرمانروایی او در طبرستان مسکوکات عمر بن العلاء وحُکمهُ فی طبرستان: دراسه تحلیلیه لأنواع العمله النقدیة 39 55 19607 AR فرهنگ خادمی ندوشن دانشیار گروه باستانشناسی دانشگاه تربیت مدرس. مجید ساری خانی دانشجوی دکترای باستانشناسی دانشگاه تربیت مدرس. جواد نیستانی استادیار گروه باستانشناسی دانشگاه تربیت مدرس. جواد نیستانی استادیار گروه باستانشناسی دانشگاه تربیت مدرس. مهدی موسوی کوهپر استادیار گروه باستانشناسی دانشگاه تربیت مدرس. Journal Article 2025 07 13 مطالعه سکه ها در تعیین صحت وسقم وقایع تاریخی وآنچه در منابع مکتوب آمده بسیار با اهمیت است. مطالعه سکه های حاکمان خلافت عباسی در طبرستان در سده های نخستین اسلامی جهت تبیین وقایع سیاسی، اقتصادی و مذهبی حائز اهمیت بسیاری است. مقاله حاضر دربردارنده پژوهشی در 95 سکه ضرب شده توسط عمر بن العلاء حاکم عباسی در طبرستان، طی سه دوره حکومتی وی است که حاکی از ادامه سنت کتیبه نگاری روی سکه ها و ضرب گونه های چهارگانه از آن ها در دوره های یاد شده است. نگارندگان در مقاله حاضر کوشیده اند ضمن بررسی نقوش و نگارش کتیبه های سکه های یاد شده به دسته بندی گونه شناختی و تحلیل آن ها پرداخته و بدین ترتیب، دوره های حکومتی عمر بن العلاء را بر اساس مطالعه انجام شده تبیین نمایند. إن لدراسه العملات النقدیه أهمیه فی إثبات أو نفی بعض الأحداث التاریخیه مما ورد فی الکتب والمصادر. وقد حظیت المسکوکات فی عهد الولاه العباسیین بطبرستان إبان القرون الأولی باهتمام بالغ أیضاً؛ نظراً لما لها من دور محوری فی الکشف عن الواقع السیاسی، والإقتصادی والدینی هناک. أما البحث الحالی فهو دراسه تحلیلیه لخمسه وتسعین نموذجاً من العملات المسکوکه من عهد الوالی العباسی (عمر بن العلاء) فی طبرستان خلال ولایاته الثلاث فیها، والتی تکشف عن استمرار العمل بالنقوش فی ضرب المسکوکات النقدیه والإبقاء علی أربعه نماذج منها فی العهد المذکور. وقد حرص کتّاب المقال علی تحلیل ودراسه تلک النقوش وتقسیمها إلی مجامیع مستقله بغیه التعرف علی أوضاع وأحوال حکم عمربن العلاء مده تولیهِ إقلیم طبرستان. https://aijh.modares.ac.ir/article_19607_efaaba7b6a9f5030033337074884b7e0.pdf