دوره 20، شماره 1 - ( 1434 )                   جلد 20 شماره 1 صفحات 89-106 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


1- استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه علامه طباطبایی
2- دانشجوی دکترا، زبان و ادبیات عربی، دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده:   (3134 مشاهده)
أثبتت الدراسات الدلالیه أن الألفاظ تبدأ بالمعانی العرفیه الوضعیة،  هدفها مجرد عملیه التعلیم أو الإبلاغ ثم مرّت علیها التطورات الدلالیه لتکتسب الشحنات العاطفیه الطافحه علی مخیلات فردیه تحقق بها الوظیفه التأثیریه أو البلاغیة. إن الدلالات-إذا افترضناها فی بنیه دائریة- تتشکل من مجموعه الدوائر المتحده المرکز و المختلفه الحدود فمایتکّون منها أولاً یعتبر دلالات مرکزیه ثابته تنتج فی مقام الوضع وماتشکل هاله محیطه بالمعنی المرکزی من ظلال معنویة،  تسمی دلالات هامشیه من نتاج القیم التعبیریه و السیاقیه فی مقام التخاطب. و أما الدلالات الهامشیه فلیست مفهوما مستحدثا بل وردت فی الحقول التراثیه الفقهیه و الأصولیه و خاصه البلاغیه بتسمیات مختلفه کـ"معنی­المعنی" أو "المعانی الثوانی" أو"التابعة" أو"الضمنیة" و هذه کلّها مرادفه لمصطلحات حدیثه نحو"الهامشیة" أو "الإیحائیة" أو"الانعکاسیة" أو"الحافّة" و مایهمنا فی هذا المقال هو تقدیم نماذج تنظیریه مایؤید أقوال الفریقین مرکّزا مسار البحث علی عده محاور من تحدید مصطلحاتها و تعاریفها و أنواعها ضمن الدراسات الدلالیه قدیماً و حدیثاً ثم المقارنه و التحلیل لإصدار النتائج. تجدر الإشاره إلی أن الاختلاف فی الرؤی التنظیریة،  هو اختلاف تنوع لا تضاد یقوم علی التزاید فی تبویب الدلالات و تعدد المصطلحات بحسب المناهج الفکریه المختلفه فحسب ولکن کلها تشترک فی المیزات الأساسیه للدلالات الهامشیه کصلتها بالعناصر العاطفیه و تبلورها ضمن السیاقات المقالیه و المقامیه فی مقام تخاطبی و أدائها بالوظیفه التأثیریه و أما المنهج المتبّع فی هذا المقال فهو المنهج التوصیفی- التحلیلی مستعیناً بالکتب و المقالات العلمیة.
متن کامل [PDF 259 kb]   (15884 دریافت)    

دریافت: ۱۳۹۱/۸/۲ | پذیرش: ۱۳۹۱/۱۲/۲۸ | انتشار: ۱۳۹۲/۱/۱